سردرگمي غرب در مقابل اصلاحات پيشنهادي ايران
بسم الله
اعلام درخواست ايران براي انجام اصلاحات اساسي در پيش نويس ارائه شده توسط محمد البرادعي براي تامين سوخت راكتور تهران، واكنش هاي متناقضي را از جانب كشورهاي عضو گروه 6 در پي داشته است.
مقام هاي مسئول درايران روز گذشته اعلام كردند تهران خواهان انجام اصلاحات اساسي در پيش نويس پيشنهاد وين است. چند نماينده مجلس از جمله علاء الدين بروجردي رييس كميسيون امنيت ملي، كاظم جلالي، محمد كوثري و فاطمه آليا هم در اظهاراتي تاكيد كردند كه ايران اجازه تهي شدن ذخيره سوخت خود را نخواهد داد چرا كه هيچ تضميني وجود ندارد كه مواد خارج شده از ايران دوباره بازگردد.
يك كارشناسان مرتبط با اين موضوع نيز به كيهان گفت: «آقاي سلطانيه ارزيابي ايران را به وين برده و آن را ارائه خواهد كرد». وي بدون آنكه به جزئيات اشاره اي بكند اضافه كرد: «در پاسخ ايران همه ملاحظات و نگراني ها در نظر گرفته شده است». غربي ها در روزهاي گذشته به صراحت گفته اند در ارائه اين پيشنهاد هدفي جز خارج كردن 75 درصد از ذخيره اورانيوم كم غني شده ايران ندارند. در مقابل كارشناسان در تهران مي گويند اگر فرايند تحويل مواد تدريجي، مبادله همزمان و به لحاظ مكاني امن باشد اين پيشنهاد مي تواند مثبت تلقي شود.
طرف هاي غربي مذاكره كننده با ايران كه به طور دستجمعي موافقت خود را با اين پيش نويس اعلام كرده اند در مقابل مواضع تهران دچار سردرگمي شده اند. ديروز فقط از امريكا دو صدا در اين باره شنيده شد. جيمز جونز مشاور امنيت ملي باراك اوباما ديروز گفت: «ايران اكنون بايد به تعهداتش عمل كند». جونز كه طي يك سخنراني در واشنگتن خطاب به گروه لابي ليبرال طرفدار اسراييل موسوم به «جي استريت» سخن مي گفت بدون مشخص كردن جزييات يك واكنش احتمالي اظهار داشت : «همه گزينه ها روي ميز است . قدرت هاي جهان هشدار داده اند چنانچه تهران به مقاومت دربرابر درخواست هاي بين المللي ادامه دهد، احتمالا با دور شديدتري از اعمال تحريم مواجه خواهد شد». در همين حال يان كلي سخنگوي وزارت خارجه آمريكا موضعي كاملا ميانه روانه اتخاذ كرد. وي با امتناع از منتفي دانستن تغييرات در پيش نويس اصلي اين توافقنامه گفت: «رد اين پيش نويس از سوي ايران ناگوار بار خواهد بود». كلي روز دوشنبه هم از تاييد اينكه امريكا بلافاصله پس از مخالفت ايران با طرح به سراغ تحريم ها خواهد رفت مخالفت كرده بود. برخي تحليلگران عقيده دارند اوباما اين پيشنهاد را فرصتي مهم براي اعلام موفقيت سياست مذاكراتي خود رد مقابل ايران مي داند و لذا در رفتن به سمت اقداماتي كه مي توانند اين سياست را به شكست بكشانند بسيار محتاط است.
احتياط امريكايي
در مقابل تندروي اروپايي
در حالي كه امريكايي ها بوضوح مايل به تند شدن اوضاع نيستند، مقام هاي اروپايي كه ظاهرا مايلند سردمدار مخالفت با ايران هسته اي باشند، اظهارات راديكالي داشته اند. از جمله برنارد كوشنر، وزير امور خارجه فرانسه ديروز در مصاحبه با الشرق الاوسط درحاشيه نشست وزيران امور خارجه اتحاديه اروپا گفت: «راهبرد ايران را در به تعويق انداختن پاسخ به پيش نويس ارائه شده درباره برنامه هسته اي اين كشور درك نمي كنم. از منتظر ماندن براي دريافت پاسخ ايران احساس نااميدي به من دست داده است». خاوير سولانا، مسئول سياست خارجه اتحاديه اروپا هم از پذيرش اين توافقنامه از جانب ايران استقبال و ابراز اميدواري كرده بود كه بتواند ديروز با مقامات ايراني در اين باره گفت وگو كند. سولانا كه پس از ملاقات با وزيران امور خارجه اتحاديه اروپا در لوكزامبورگ سخن مي گفت در پاسخ تاكيد مقام هاي ايران درباه اصلاح پيش نويس گفت: « اين توافقنامه توافقنامه خوبي است و تصور نمي كنم به تغييرات اساسي نيازمند باشد».
غرب اصلاحات ايران را نمي پذيرد
در حالي كه اصلاحات مدنظر ايران در پيشنهاد وين تقريبا روشن است، برخي كارشناسان درغرب تاكيد مي كنند كه با انجام اين اصلاحات غرب به هدف اصلي خودش كه خريدن زمان و تهي كردن انبار اورانيوم كم غني شده ايران است نخواهد رسيد و لذا قطعا كشورهاي غربي با اصلاحات پيشنهادي ايران مخالفت خواهند كرد. والري لينسي، محقق ارشد در پروژه وسكانزين درباره كنترل سلاح هاي هسته اي كه يك گروه غيرانتقاعي مستقر در واشنگتن است، ديروز در اين باره به نيويورك تايمز گفت: « اگر ايران رسما پيشنهاد كند كه اورانيوم خود را مرحله به مرحله بفرستد قدرت هاي غربي كه در وين با اين طرح به طور كلي موافقت كردند احتمالا آن را نخواهند پذيرفت». لينسي اضافه كرد: «يكي از مشكلات اين است كه بخشي از اين ذخاير در ايران باقي مي ماند بنابراين خطر گذر از استانه توانمندي هسته اي باقي خواهد ماند». وي همچنين گفت: «ايران به توليد اورانيوم با غناي پايين ادامه مي دهد و ممكن است اينكار را چنان سريع انجام دهد كه همان اندازه اورانيومي را كه به خارج مي فرستد جبران كند كه در اين صورت اين توافق عمدتا بي معني خواهد بود».
در همين حال برخي ديگر از نحليلگران غربي تاكيد كردند اگر اين طرح«به هر شكلي» به سرانجام برسد، آن وقت ايران به عنوان يك قدرت هسته اي داراي توان هسته اي به رسميت شناخته خواهد شد. برنار اوركاد، تحليلگر مركز ملي مطالعات علمي فرانسه و كارشناس مسائل مربوط به ايران ديروز در اين باره به شبكه فرانس 24 گفت: «ايران اگر اين موافقتنامه را بپذيرد مثل كشوري ظاهر مي شود كه اورانيوم نفت و گاز يعني به طور كلي انرژي مي فروشد. بنابراين به عنوان توليد كننده صنعتي اورانيوم به رسميت شناخته شده مي شود». وي تاكيد كرد: «اين پيروزي ديپلماتيك قابل توجهي براي ايران خواهد بود كه جايگاه قدرت هسته اي غيرنظامي را در جهان پيدا مي كند. ايران نيز رسما همين مطلب را هميشه عنوان كرده است و به همين علت بايد كاملا راضي به نظر برسد»